Eğitimciye teslimiyet

Bir gün İbn Sina’ya çok saygı duyan bir öğrencisi yaklaşmış ve şöyle söylemiş: “Büyük usta, sen zamanımızın en bilgili insanlarından daha akıllısın. Sen bir felsefeci, fizikçi, şair ve astrologsun. Günümüz bilimi için gerekli olandan daha fazlasını biliyorsun. Neden peygamberliğini ilan etmiyorsun? Eminim, binlerce insan seni ve senin sözlerini dinler. Görüyorsun, Hz. Muhammed sadece bir deve sürücüsüydü, bilim deneyimi yoktu, ama sözleri milyonların kulağına ulaştı.”

İbn Sina, “Zamanı gelince bunun nedenini sana açıklayacağım, sadece sabırlı ol,” diye cevaplamış.

Bir sonraki kış, en yaşlı insanın bile hatırlayabildiğinden daha soğuk bir kış olmuş. İbn Sina hasta yatıyormuş. Aynı odada onu sorgulayan öğrencisi de varmış. Gece ateşten kuruyan İbn Sina bir yudum soğuk suya muhtaçmış. Oda arkadaşına, “Çok susuzum, bana dışarıdan bir bardak su getirir misin?” diye sormuş.

Buz gibi soğuk havada dışarı gitme düşüncesi öğrencinin battaniyesinin altına iyice girmesine neden olmuş ve şöyle cevap vermiş: “Hayır üstad, tüm doktorlar senin durumundaki insana soğuk suyun zehir olacağında hemfikir.”

İbn Sina’nın susuzluğu daha da artmış. Dili kurumuş bir şekilde seslenmiş: “Git bana biraz su getir. Benim hastalığım için soğuk su en iyi ilaçtır.”

Ne var ki ustasının isteğini yerine getirmek için dışarı çıkıp çeşmedeki buzu kırma düşüncesi öğrencinin tüylerini diken diken etmiş. Israrla soğuk sudan daha kötü bir şey olamayacağını iddia ediyormuş. Fakat ünlü hekim İbn Sina sadece soğuk suyun ızdırabını dindireceğinde ısrarlıymış. İki adam sonuçta tüm gece bunu tartışmışlar.

Sabaha karşı minarenin tepesinden, inananları peygamberin emrettiği gibi kendilerini temizlemeye, yönlerini Mekke’ye çevirmeye ve namaz kılmaya çağıran müezzin sesi duyulmuş. İbn Sina’nın öğrencisi battaniyesini bir tarafa atarak yataktan fırlamış ve odanın dışına çıkmış. Çeşmedeki buzu kırmış ve abdestini almış. Daha sonra seccade üzerinde sabah namazını kılmak, duasını okumak üzere eğilmiş.

Genç adam namazını bitirdikten sonra İbn Sina ona şöyle söylemiş: “Sevgili dostum, bana , niye peygamberliğimi ilan etmediğimi sormuştun, hatırlıyor musun? Bugün sana cevabını vermek istiyorum. Görüyorsun, sadece bir deve sürücüsü olan Hz. Muhammed, bizden üç yüz yıldan daha önce yaşamış, ama sözlerinin hala seni sıcak yatağından çıkartacak gücü ve kudreti var; senin soğuk su ile yıkanmanı ve soğuğa karşın dua etmeni sağlayan güce hala sahip. Beni üstadın olarak gördüğün halde bütün gece boyunca bir bardak su için sana yalvardım, ama tüm sözlerime etkisiz kaldı. İşte bu, bütün bilgeliğime karşın asla peygamberlik iddiasında olmama nedenlerimden biridir.”

Nossrat Peseschkian, Doğu Hikayeleriyle Psikoterapi, Beyaz Yayınları, 1998, s. 77-78

Bildiğiyle amel edenin nasihati etkili olur

Bir kadın, küçük oğluyla bilge Hz. Ali’ye gelmiş ve şöyle demiş: “ Oğlumun ciddi bir rahatsızlığı var. Sabahtan akşama kadar hurma yiyor. Ona hurma vermezsem, bağırıp çağırıyor. Ben ne yapacağım? Ne olur bana yardım et.” Hz. Ali çocuğa şefkatle bakmış ve şöyle demiş: “Benim iyi kalpli kadını, şimdi evine dön ve yarın aynı saatte gel.” Ertesi gün kadın ve oğlu tekrar Hz. Ali’nin önüne gelmişler.

Büyük usta çocuğu kucağına oturtmuş. Kendisiyle bir arkadaş gibi konuşmuş ve sonunda elindeki hurmaları alırken şöyle söylemiş: “ Evladım, daima ölçülü ol. Hayatta tadı güzel olan başka şeyler de var.” Bu sözlerle anne ve çocuğu göndermiş. Buna şaşıran kadın sormuş: “Büyük usta bunu niye dün söylemedin? Niye bu uzun yolculuğu yeniden yaptık?” Hz. Ali cevap vermiş: “Benim iyi kalpli kadınım, yeniden oğluna bugün söylediğimi aynı inandırıcılıkla söyleyemezdim. Çünkü benim de canım hurma istiyordu.”

Nossrat Peseschkian, Doğu Hikayeleriyle Psikoterapi, Beyaz Yayınları, 1998, s. 60-61

Uzmanlığın değeri

Çiftçinin traktörü bozulmuş. Diğer çiftçilerin ve arkadaşlarının tamir çabaları sonuç vermemiş. Sonunda tamir için bir usta çağırmaya karar vermiş. Usta gelmiş ve traktörünün motorunu kontrol etmiş, kontağı açmış, motor kapağını kaldırmış ve her şeyi dikkatlice kontrol etmiş. Kontrolünün sonunda eline bir çekiç almış ve motorun bir yerine vurmuş. Vurmasıyla birlikte motor sanki bozulmamış gibi yeniden çalışmaya başlamış. Fakat çiftçi, ustanın istediği parayı öğrenince çok öfkelenmiş ve “Ne, tüm yaptığın çekiçle bir defa vurmak. Bunun için mi elli tuman” istiyorsun?” demiş. Usta cevap vermiş: “Canım arkadaşım, bir tuman sadece çekiçle vuruşa istedim, nereye vurmam gerektiğini bilmem ise sana kırk dokuz tumana patlıyor.”

Nossrat Peseschkian, Doğu Hikayeleriyle Psikoterapi, Beyaz Yayınları, 1998, s. 12

Hitabette dinleyici ve süre

Hoca vaaz vermek istediği salona girmiş. Salon, ön sırada oturan seyis dışında boşmuş. Konuşup konuşmama konusunda düşünen hoca sonunda seyise sormuş: “ buradaki tek kişi sensin. Sana göre konuşmalı yoksa konuşmamalı mıyım?” Seyis cevap vermiş: “Hoca, ben basit bir insanım, bu konulardan anlamam. Fakat ahıra gelseydim ve bütün atların kaçıp bir tanesinin kaldığını görseydim, yine de onu beslerdim.”

Bu sözlere hak veren hoca duaya başlamış. İki saatin üzerinde konuşmuş durmuş, duadan sonra kendini mutlu hissetmiş, dinleyicisinin de vaazın çok iyi olduğunu onaylamasını isteyerek sormuş: “Vaazımı nasıl buldun?” Seyis cevap vermiş: “Sana daha önce basit bir adam olduğumu ve bu konulardan pek anlamadığımı söylemiştim. Gene de eğer ahıra gelip biri dışında tüm atların kaçtığını görseydim, onu beslerdim ama elimdeki yemin hepsini ona vermezdim.” 

Nossrat Peseschkian, Doğu Hikayeleriyle Psikoterapi, Beyaz Yayınları, 1998, s. xiii-xiv

HİZMET İÇİ EĞİTİM ANKETİ

http://hedb.meb.gov.tr/net/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=82